dinsdag 28 augustus 2012

Dead Architects Society: Louis I. Kahn

Louis Kahn, Philips Exeter Academy Library, 1971
(afbeelding van wikimedia commons)
Er zijn architecten van wie het werk zo prikkelend, krachtig of onalledaags is dat het anderen blijft inspireren. Zo ook bij Louis I. Kahn (1901-1974). Nadat in 2003 zijn zoon Nathaniel Kahn de prachtige en ontroerende documentaire "My Architect: A Son's Journey" had gemaakt, is er nu ook een opera over zijn werk: "Architect. A Chamber Opera".
En als klap op de vuurpijl is er in het NAi een grote tentoonstelling over zijn werk van 8 september tot 6 januari 2013: "Louis Kahn: The Power of Architecture".

vrijdag 24 augustus 2012

Opening studiejaar Master Architectuur: Venlo

Op vrijdag 31 augustus wordt het nieuwe studiejaar van de masteropleiding architectuur geopend met een dagexcursie naar Venlo.

Het ochtendprogramma bestaat uit een bezoek en rondleiding op de Floriade. Tijdens de rondleiding wordt vooral aandacht besteed aan de landschappelijke aspecten van het terrein en aan de architectuur van een aantal paviljoens.

Link naar www.floriade.nl

Het middagprogramma staat in het teken van de nieuwe Maasboulevard in Venlo. Na een inleiding op de herinrichting van het hele gebied volgt een rondleiding langs de projecten. Van de architectenbureaus die bij de Maasboulevard betrokken zijn (Diederen Dirrix architecten, Echo Architectuur en Clevis-Kleinjans Architecten), zullen vertegenwoordigers aanwezig zijn om hun ontwerpen toe te lichten.

Link naar algemene informatie over de nieuwe Maasboulevard


woensdag 22 augustus 2012

Dead Architects Society: John Lautner

Lake Superior in Upper Peninsula
(foto: greatlakesgazette.wordpress.com)

Melissa Matuscak, directeur van het DeVos Art Museum van de Northern Michigan University in Marquette, heeft in de nasleep van de tentoonstellingen ter gelegenheid van de 100e geboortedag van John Lautner (1911-1994)  een artikel over zijn Bildung in de Upper Peninsola geschreven.

ArtEZ Academie van Bouwkunst heeft vorig jaar met de schenking van het model van de Concannon Residence aan het DeVos Art Museum een bijdrage geleverd aan de jubileumtenstoonstelling "John Lautner: A Life in Architecture". Zoals ook uit eerdere posts op deze weblog blijkt, heeft de Academie

zondag 19 augustus 2012

Tribune in Steile Tuin

Op 6 juli 2012 wees de jury "De Tribune" aan als winnend ontwerp voor de kiosk in de Steile Tuin van Park Sonsbeek. Het ontwerp van Niels Matitawaer en Steven van Leeuwen, studenten aan de masteropleiding architectuur, wordt in de periode tot 1 april 2013 verder uitgewerkt en uitgevoerd.

De gemeente Arnhem had in 1999, bij het 100-jarig bestaan van Park Sonsbeek, de Steile Tuin laten aanleggen. Sinds die tijd koesterde de gemeente de wens om een kiosk voor de Steile Tuin te laten maken. In het bestemmingsplan en in de Sonsbeekvisie was die mogelijkheid opgenomen. Voor ogen stond een zorgvuldig vormgegeven kiosk, duurzaam, passend binnen de tuin en geschikt als eenvoudig horecapunt.
In het voorjaar van 2011 is de planvorming voor de realisatie van de kiosk gestart. Daarbij moest het hele proces passen in de campagne "Made in Arnhem": de kiosk moest een 100% Arnhems product worden.

De masteropleiding architectuur van ArtEZ Academie van Bouwkunst werd benaderd om het ontwerpproces onder te brengen in één van de ontwerpateliers. Deze vraag leende zich bijzonder goed voor de specialisatie Context, omdat de opgave zich richtte op een integrale benadering van gebouw en omgeving en op het werken aan de openbare ruimte in samenhang met architectuur.

De eerste fase van het project, die bestond uit een breed onderzoek uitmondend in  de formulering van kansrijke ontwerprichtingen, werd gemeenschappelijk door de 8 deelnemende studenten uitgevoerd. Alle aspecten die voor de realisatie van belang waren, werden meegewogen: wettelijk kader, een rijksmonument als locatie, duurzaamheid, vorm en karakter, functionaliteit, verplaatsbaarheid, exploitatie en beheer. Het bestemmingsplan beschreef de maximale ruimtelijke contour: 25 m2 oppervlak en 3,5 m hoogte.

Daarna zijn door de studenten vier ontwerpconcepten ontwikkeld.
LOTUS door Bertho Verhoef en Koen Geraedts;
S.T.A.K. door Robert de Haas en Elsemiek Ebbers;
De Tribune door Niels Matitawaer en Steven van Leeuwen;
Flowerhouse door Lieke Roerink en Arnold de Bruin.

Nadat de ontwerpen als onderwijsproject waren beoordeeld en geëvalueerd, kreeg een onafhankelijke jury de opdracht om het meest kansrijke plan voor uitvoering te selecteren. Deze jury bestaande uit Hanny Heetman (projectcoördinator kiosk), Margreet van Gastel (wethouder gemeente Arnhem), Wim van Krieken (VHP), Job Floris (Monadnock), Edzard Gelderman (voorzitter Vrienden van Sonsbeek) en technisch voorzitter Stefan Bendiks (coördinator specialisatie Context) heeft de plannen uitvoerig besproken en verslag gedaan in het juryrapport.

De keuze van de jury voor De Tribune wordt als volgt onderbouwd: ".. Dit concept heeft een krachtige vorm die een directe relatie aangaat met de tuin, die zowel een podium als zitplaatsen biedt, die aan de voor- en achterzijde een uitgiftepunt heeft, waardoor het plein optimaal benut wordt. Een plek waar je even kunt schuilen voor een regenbui. Die ook als de kiosk gesloten is een aanwinst is voor de plek. .. Dit concept geeft op overtuigende wijze invulling aan de randvoorwaarden, zowel aan de ruimtelijke, als aan die voor exploitatie en gebruik."

Tijdens de bekendmaking van het winnende ontwerp op 6 juli werd ook een toelichting gegeven op het vervolgproces. De komende maanden zal het ontwerp verder worden uitgewerkt. Dit gebeurt eveneens door studenten van de masteropleiding architectuur, die hier - in deze moeilijke tijden voor de bouw - relevante beroepservaring mee op doen. Inmiddels is ook een bouwteam geformeerd dat met Arnhemse bedrijven en organisaties de realisatie van de kiosk zal aansturen. Een Arnhems exploitant die de kiosk wil uitbaten, heeft zich al gemeld. Naar verwachting kan de kiosk volgend jaar op 1 april worden geopend.

Ko Jacobs

www.kiosksteiletuin.nl met beeldmateriaal en het juryrapport

woensdag 15 augustus 2012

Slotweekeinde 2012: Straatsburg

Een korte foto-impressie van het slotweekeinde.


Bezoek aan het gebouw van de INSA, een van de architectuuropleidingen in Straatsburg waarmee de plannen voor een zomerworkshop in 2013 worden ontwikkeld.

Bezoek aan de nieuwbouw van de ENSAS, de andere architectuuropleiding die meewerkt aan de zomerworkshop in 2013.

Lunchtijd: picknick in een park in Petite France.

Rondleiding in het volledig gerestaureerde Cafe Aubette met de inrichting van Theo van Doesburg.

De danszaal van Cafe Aubette.
Dit is het canonieke beeld uit de architectuurpublicaties. Maar wat toentertijd voor ogen stond, was een zaal vol mensen. Dansende paren op de dansvloer in het midden van de zaal, gekleurde drankjes op de tafels, mensen rondom achter de tafels, kijkend, lachend en pratend over elkaar en over de ontwikkelingen in de kunst. Muziek overstemde het geroezemoes en op het witte scherm werden filmbeelden geprojecteerd. De ruimte werd gekleurd door de reflecties van het plafond door de naar boven gerichte lampen. In deze werveling van geluid, muziek, kleur en licht (en de nodige alcohol) losten de rechthoekige vormen van de muren en het plafond op door de diagonale kleurvlakken en lijnen.

Theo van Doesburg heeft de inrichting van meerdere ruimtes ontworpen; iedere ruimte heeft zijn eigen karakteristieken.

Het Bassin d'Austerlitz, één van de oude havenbekkens bij het oude centrum van de stad, dat nu wordt getransformeerd tot nieuw cultureel centrum. Nieuwe woonblokken en een winkelgebied zijn al gerealiseerd.

Het Palais du Rhin in de uitbreidingswijk Neustadt die na 1871, toen Straatsburg tot Duitsland behoorde, is gebouwd.

Het gebouw van het Europese Parlement.

De voetgangersbrug over de Rijn tussen Straatsburg en Kehl in Duitsland.  De brug is uitdrukking van de vriendschappelijke betrekkingen tussen beide landen.
Het as van deze brug tot aan het Bassin d'Austerlitz is een groot transitiegebied in Straatsburg. De industrie verdwijnt of wordt verplaatst. Vervolgens krijgt het gebied nieuwe invullingen en wordt het aan de stad gekoppeld.

Zondagochtend. Een bezoek aan het museum voor moderne kunst voordat we in de bus terug naar Arnhem stappen.

Foto's Ko Jacobs/ArtEZ Academie van Bouwkunst

zondag 24 juni 2012

Slotweekeinde naar Straatsburg

De afronding van het studiejaar 2011-12 komt in zicht. Voor de masteropleidingen van ArtEZ Academie van Bouwkunst staat het Slotweekeinde op stapel; een korte excursie naar een niet al te ver weg gelegen stad in het buitenland.
Het Slotweekeinde is een ontspannen afsluiting van het drukke studiejaar. Het bezoek aan een relatief onbekende stad met ondersteuning door lokale architecten levert vaak een interessant en verrassend programma op. Er is in ieder geval altijd aanleiding genoeg voor allerlei discussies. Tegelijkertijd is het voor studenten en docenten een goede gelegenheid om nog eens na te praten over het afgelopen studiejaar. En er kunnen nieuwe plannen worden gesmeed.

De keuze voor een reisdoel is niet willekeurig. De eerste reeks reizen stonden in het teken van het thema "Oostvaart". In die excursies gingen we op zoek naar verwantschappen van oostelijk gelegen steden met de Nederlandse architectuur. Het thema was toentertijd een reactie op de dominantie van de Angelsaksiche en op het westen gerichte (digitale) media. In het kader van deze reeks zijn Scandinavische steden bezocht (Kopenhagen, Stockholm en Oslo) en Duitse steden (Hamburg, Keulen en München).
De afgelopen jaren vormt een ander thema de rode draad: transitiegebieden. Voorbeelden hiervan zijn de industriële gebieden in Manchester en Lyon die door het verdwijnen van de industrie een nieuwe rol in de stad krijgen.

Dit jaar gaat de reis naar Straatsburg. Ook daar is een grootschalig herbestemmingsproject gaande rond het Bassin d'Austerlitz, een havengebied dichtbij het stadscentrum. Op en rond de oude havenpier wordt een nieuw cultureel centrum voor de stad ontwikkeld.
Maar Straatsburg is dit jaar ook het reisdoel omdat er twee architectuuropleidingen zijn (de INSA en de ENSAS) waarmee we relaties hebben aangeknoopt. Het initiatief ging uit van de INSA die een meerjarig onderwijsproject voor architectuuropleidingen in steden aan de Rijn wilde opzetten. Samen met ArtEZ Academie van Bouwkunst en de architectuuropleiding in Konstanz wordt er nu gewerkt aan een plan om van 2013 tot 2015 drie zomerworkshops te organiseren, telkens in één van de drie deelnemende steden.
Het slotweekeinde is daarom een goede gelegenheid om Straatsburg al eens te verkennen en voor de docenten om kennis te maken met een aantal collega's van de INSA en de ENSAS. Voor de studenten zit die eerste kennismaking met collega's er niet in; de studenten van de Franse architectuuropleidingen zijn al op vakantie.

Al met al wordt het een weekeinde waarin we proberen het leerzame, het aangename en het nuttige zo goed mogelijk te combineren.

Ko Jacobs


Een link naar een paar stemmige foto's van Bassin d'Austerlitz
En nog een link naar foto's

maandag 18 juni 2012

"Mooder Maas" van Danielle Bakkes op Archined

Het afstudeerplan "Mooder Maas" van Danielle Bakkes is door ArtEZ Academie van Bouwkunst ingezonden naar Archiprix. Op zaterdagmiddag 23 juni vindt de bekendmaking van de Archiprixwinnaars plaats in Eindhoven.

Archined.nl presenteert in de aanloop naar de uitreiking de plannen van een aantal deelnemers. Zo ook het plan "Mooder Maas", zie onderstaande link.

"Mooder Maas" van Danielle Bakkes op Archined

Archiprixuitreiking in Eindhoven